Hoa đào năm ngoái

    Trong Cung oán ngâm khúc của Ngô gia Thiều có câu:

Trên chín bệ có hay chăng nhẻ ?

Khách quần thoa mà để lạnh lùng!

Thù nhau chi, hỡi đông phong

Góc vườn dãi nắng cầm bông hoa đào

Từ “đông phong” (gió từ phía đông,  chỉ mùa xuân) và từ “hoa đào”  (người con gái có nhan sắc như hoa đào) lấy ý từ điển tích Thôi Hộ 

·         Trong truyện Kiều, Nguyễn Du cũng dùng điển tích Thôi Hộ ghi lại cảnh Kim Trọng trở lại nơi hò hẹn với Thuý Kiều:

Đầy vườn cỏ mọc lau thưa

Song trăng quạnh quẽ, vách mưa rã rời

Trước sau nào thấy bóng người

Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông

Trong Lệ Tình Tập 麗情集 ghi rằng  nhân ngày lễ Thanh minh, Thôi Hộ di dạo nơi phía nam thành Lạc Dương. Thôi Hộ dừng chân trước cửa vườn hoa tươi đẹp và gỏ cổng để xin nước uống. Một cô gái rất  đẹp thẹn thùng núp trong vườn đào. Sau khi uống Thôi Hộ lại cất bước lên đường. Rồi năm sau cũng vào lễ Thanh minh Thôi Hộ trở lại khu vườn này, gõ cửa nhưng không có người ra mở cổng. Thôi Hộ làm bài thơ để lại. Năm sau khi Thôi Hộ trở lại thì có một ông lão ra mở cổng và khóc rồi kể cho Thôi Hộ nghe chuyện con gái ông ta, sau khi đọc bài thơ của Thôi Hộ bèn bỏ ăn bỏ uống và chết, xác cô vẫn còn ở trong nhà. Thôi Hộ đi vào nhìn thấy xác của cô vẫn còn hồng hào. Thôi Hộ bèn khóc than.  Đột nhiên người con gái sống lại và kết duyên với Thôi Hộ.

Mời quí đọc giả thưởng thức bài hát "Hoa đào năm cũ" của Lê Dinh và Nguyễn Hiền do Nhã Thanh hát. Video do Phung Nang Tran thực hiện đăng trên Youtube . Cám ơn tác giả rất nhiều!

Sau đây là bài ca cổ nhạc giao duyên do Quốc Đại và Quế Trân trình diễn:

Và đây là bài thơ của Thôi Hộ:

       Năm ngoái ở nơi cánh cửa này

Mặt người hồng ửng cánh hoa lay

Năm nay trở lại người đâu nhỉ ?

Chỉ thấy cành đào với gió bay

              Trần-Lâm Phát

(dịch bài Đề  Đô Thành Nam Trang  của Thôi Hộ)

題 都 城 南 庄

Đề   Đô Thành Nam Trang

去  年  金  日  此  們  中

Khứ  niên  kim   nhật  thử   môn   trung

人  面  挑  華  相  映  紅

Nhân  diện đào   hoa   tương  ánh hồng

人  面  不  知  何  處  去

Nhân diện   bất   tri      hà     xứ     khứ

挑  華  依  舊  笑  東  風

Đào   hoa    y      cựu    tiếu  đông phong

                                                            崔護

Thôi Hộ

Đề	題	đề bài
đô	都	thủ phủ; tất cả
thành	城	Cái thành; làm xong Đô thành: tức là Trường an, kinh đô nhà Đường
Nam	南	phía nam
trang	庄	trang trại Đề ĐôThành Nam Trang: bài viết ở thành phương Nam
Khứ	去	Đã qua
niên	年	năm Khứ niên:  năm ngoái
kim	金	hiện tại
nhật	日	ngày Kim nhật: ngày nay, hôm nay
thử	此	này, nơi này
môn	們	cửa
trung	中	trong; ở chính gia Thử môn trung: ở ngay cái cửa này
		去年金日此們中 Khứ niên kim nhật thử môn trung: ngày này năm ngoái nơi cái cửa này
Nhân	人	người
diện	面	mặt Nhân diện: mặt người
đào	挑	cây bông đào
hoa	華	bông Đào hoa: hoa đào
tương	相	hình dáng; giống như
ánh	映	ánh sáng
hồng	紅	màu hồng Tương ánh hồng: màu hồng phản chiếu
		人面挑華相映紅 Nhân diện  đào hoa tương ánh hồng: Màu hồng của hoa đào phản chiếu trên gương mặt của người thiếu nữ
Nhân	人	Người
diện	面	mặt Nhân diện: mặt người
bất	不	không
tri	知	biết bất tri: không biết
hà	何	nào; sao: dùng để hỏi như hà cố là lý do gì
xứ	處	nơi
khứ	去	đi hà xứ khứ: đi nơi nào
		人面不知何處去 Nhân diện bất tri hà xứ khứ: Không biết người ấy nay đã đi đâu  Có sách ghi: nhân diện chỉ kim hà xứ khứ 人 面 衹 今 何 處 去
Đào	挑	Cây bông đào
hoa	華	bông Đào hoa: hoa đào
y	依	giống như
cựu	舊	cũ Y cựu: vẽ cũ
tiếu	笑	cười
đông	東	hướng đông
phong	風	gió đông phong: gió phía đông. Mùa xuân gió thổi từ phía đông
		挑華依舊笑東風 Đào hoa y cựu tiếu đông phong: bông hoa đào năm xưa cười với gió xuân

Từ điển tích này, danh từ “hoa đào” dùng đễ diển tả người con gái đẹp

Bài thơ trên có khi còn gọi là “Đề Tích Sở Kiến”  題昔所見 (Viết về nơi đã thấy )

http://www.youtube.com/watch?v=lh4wmMkyqbE

Dịch thơ:

1.     Trần Trọng Kim dịch:

Hôm nay năm ngoái cửa sài

Hoa đào ánh với mặt người đỏ tươi

Mặt người chẳng biết đâu rồi

Hoa đào còn đó vẫn cười gió đông
                               

2.     Tản Đà dịch:

Cửa đây năm ngoái cũng ngày này

Má phấn hoa đào ửng đỏ hây

Má phấn giờ đây đâu vắng tá

Hoa đào còn bỡn gió xuân đây

                                                        Virginia ngày 29 tháng 12 năm 2007

                                                                                    Trần-Lâm Phát

:: Đọc Thôi Hộ

Khứ niên kim nhật thử môn trung
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng
Ngày này xưa cổng này đây
Hoa đào má đỏ cùng lây ánh hồng
Đã ngưng một điểm thời không
Mở ra ngoài phía chiếc lồng thiên cơ
Đón vào sâu tận cõi bờ
Chưa ai vào được hay mơ được vào
Chợt nghe má đỏ hôm nào
Cười lên từ cổng hoa đào nhặt thưa
Cổng ơi mở cũng bằng thừa
Đừng tin kích thước gửi vào Đường thi
Chàng Thôi ngắm hão rồi đi
Một khung chết đứng mong gì ngàn sau.

Vũ Hòang Chương

Tự điển Việt-Mỷ

Ban biên tập xin tặng các bạn câu chuyện vui                                                   Tìm thấy trong sổ tay một Du khách Mỹ đánh rơi trên bãi biển ở VN - Ăn đi : Không có nghĩa là vừa ăn vừa đi mà chỉ nhắc nhở ai đó Ăn mạnh vào. - Ăn mặc : Không có ăn chi cả mà chỉ có mặc không thôi - Ăn nói: Cũng không ăn chi cả mà chỉ nói không thôi - Buồn cười : Không có buồn gì cả mà chỉ có cười không mà thôi - Cà lăm, Cà nhắc, Cà chớn, Cà khịa, Cà rịch, Cà tang : Không phải những loại Cà để ăn,mà những tật không hay của người ta. - Đánh Giày : Không phải là Phang, Đánh, đập, đá vào Giày mà là "o bế ", làm đẹp cho Giày. - Đánh Răng : Không phải là Đánh, Đập. . cho Răng đau, mà dùng bàn chải và kem làm cho sạch răng mà thôi. - Đi Cầu : Là đi vô toilet chứ không phải lái xe hay chạy qua cầu đâu. - Hai Vợ Chồng : Không có nghĩa là 2 Vợ 1 Chồng mà chỉ có 1 Vợ 1 Chồng thôi. - Hai Ông Bà : Không có nghĩa là 2 Ông 1 Bà, mà chỉ có 1 Ông 1 Bà thôi. - Làm thinh ; Không có làm việc gì cả mà chỉ yên lặng , không nói năng chi hết. - Làm biếng : Cũng không có làm chi hết mà chỉ . . .chơi không mà thôi. - La cà : không la rầy ai cả mà rề rà (?) ghé chỗ này chỗ kia. - Làm răng (mần răng) : Làm thế nào chứ không phải đi chửa Răng đau đâu. - Ngâm thơ : Không phải là đem lá thơ ngâm vô nước, mà là đọc. .kéo từng chữ cho dài ra,cho người ta nghe hay hay. - Nhà tôi : Không phải là cái nhà để ở mà NGƯỜI BẠN ĐỜI hay MỘT NỬA KIA. . . . của mình. - Nhà thơ,nhà văn,nhà báo : Không có nghĩa là nhà để chứa những bài thơ,bài văn hay báo chí, mà là chỉ người làm thơ,viết văn,viết báo... - Ông Sui : Là Ba mình gọi Ba của vợ mình, chứ không có nghĩa là" Mr. . Unlucky " đâu. - Tục ngữ : Không phải là những lời thô tục ,mà là những lời dạy dổ quý báu trong dân gian.

DẤU HIỆU CẢNH BÁO CÁC BỆNH HIỂM NGHÈO

Ban biên tập cám ơn thầy Phan Tất Đại chuyển bài viết để đọc giả tùy nghi sử dụng

DẤU HIỆU CẢNH BÁO

CÁC BỆNH HIỂM NGHÈO

Cần nhớ để biết việc gì sắp xảy ra trong cơ thể.

Có những triệu chứng tưởng chừng rất mơ hồ nhưng nếu không chủ quan, sớm nhận biết và được chẩn đoán đúng, nhiều khả năng giúp “thoát” được những căn bệnh hiểm nghèo. Dấu hiệu cảnh báo các bệnh hiểm nghèo.

I/- Dấu hiệu cảnh báo ung thư

Khi ung thư vừa phát sẽ không thấy đau đớn hay có dấu hiệu nào, nên các xét nghiệm tầm soát là rất quan trọng. Khi ung thư phát triển theo các loại khác nhau, các dấu hiệu cảnh báo có thể xuất hiện.

Tuy nhiên, những dấu hiệu này có thể xuất phát từ nguyên nhân khác. Nên đi gặp bác sĩ. Trong nhiều trường hợp phát hiện và điều trị ung thư càng sớm càng có nhiều cơ may chữa dứt bệnh.

1/- Ung thư bàng quang: – Tiểu ra máu. Nước tiểu có màu đỏ sậm hay mờ nhạt, lợn cợn. – Đau buốt khi tiểu.. – Đi tiểu nhiều lần hay tiểu gấp

2/- Ung thư vú: - Cảm thấy có một cục u dày lên trong ngực, vùng xung quanh, dọc theo vùng xương cổ và dưới bầu vú hay vùng nách. – Thay đổi kích cỡ hay hình dáng bầu vú. – Chảy nước (không phải sữa) hay máu từ núm vú. – Thay đổi màu sắc hay cảm giác ở da vú. Núm vú, hay quầng vú (vùng thâm xung quanh núm vú). Da vú bị co rút, nhăn hay có vảy.

Mặc dù hiếm, đàn ông vẫn có thể bị ung thư vú và nếu thấy một cục trong vú nên đi gặp bác sĩ.

3/- Ung thư đại tràng, trực tràng: – Thay đổi thói quen đi cầu – Táo bón. Đi cầu nhiều lần và hay phân lỏng bất thường. – Cảm thấy ruột luôn đầy. – Máu nằm trong hay ngoài phân. Có thể màu đỏ sậm hay đỏ tươi. – Phân ra hẹp hơn bình thường. – Bao tử phình to, đầy hay co rút. – Thường sình hơi.  - Sụt cân không lý do. – Mệt mỏi thường xuyên.

4/- Ung thư thận:  - Tiểu ra máu – Một khối ở vùng hông – Đau mơ hồ vùng lưng hay vùng hông – Ho không rõ nguyên nhân trên ba tuần

5/- Ung thư phổi: – Ho kéo dài, có thể là ho vì hút thuốc trở nên nghiêm trọng hơn. – Tức ngực. Có người bị đau lưng. – Khàn tiếng. – Thở đứt quãng hay khò khè. – Viêm phổi hay viêm cuốn phổi nhiều lần. – Ho ra máu. – Mệt mỏi, ăn không ngon, sụt cân. – Cảm thấy vai, cánh tay, bàn tay yếu đi.

5/- Ung thư buồng trứng: Thường không có triệu chứng sớm. Khi có triệu chứng, các dấu hiệu bao gồm :

- Sưng nề hay khó chịu vùng bụng dưới – Cảm thấy đầy bụng sau bữa ăn nhẹ. Sụt cân và chán ăn – Đầy bụng, khó tiêu, buồn ói – Tiêu chảy, bón hay tiểu nhiều lần – Chảy máu từ âm đạo

Thường thì ung thư đã phát tán ở thời điểm phát hiện

6/- Ung thư tuyến tiền liệt: Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm thường không có triệu chứng. Nếu có, các dấu hiệu này là:

- Đi tiểu nhiều lần, nhất là về đêm – Khó tiểu, nhất là lúc bắt đầu, khó giữ lại nước tiểu hay không tiểu được – Dòng nước tiểu yếu hay bị gián đoạn – Đau hay cảm giác rát bỏng khi đi tiểu – Đau khi phóng tinh – Máu trong nước tiểu hay tinh dịch – Đau kéo dài hay cứng vùng phía dưới lưng, hông hay bắp đùi.

7/- Ung thư tinh hoàn: – Một khối ở tinh hoàn – Cảm giác nặng ở bìu – Đau âm ỉ vùng bụng dưới hay ở hang – Đột ngột có nước ở bìu – Đau hay khó chịu một bên tinh hoàn hay bìu – Vú to lên hay nặng

Đàn ông từ 15 tuổi trở lên nên tự khám tinh hoàn đều đặn để phát hiện khối u hay thay đổi kích thước, hình dạng tinh hoàn

8/- Ung thư họng: - Khàn tiếng hay thay đổi giọng nói – Khối ở vùng cổ hay cảm giác có một cục trong họng – Ho kéo dài – Khó nuốt. Cảm giác nặng hay rát bỏng khi nuốt – Thường xuyên bị khó tiêu và nóng ngực. Hay bị ói hay nghẹn. – Đau trong ngực hay trong họng.

II/- Những dấu hiệu cảnh báo tiểu đường :

1/3 người bị tiểu đường không biết mình mắc bệnh. Nên đi gặp bác sĩ ngay nếu có ít nhất một trong các dấu hiệu sau :

- Tiểu nhiều lần – Khát quá mức – Đói quá mức – Sụt cân bất thường – Mỏi mệt – Bứt rứt – Mờ mắt

Ở tiểu đường loại 1, các triệu chứng diễn ra nhanh chóng hơn. Với loại này, cơ thể không tạo được Insulin hay số lượng rất ít

Ở tiểu đường loại 2, các triệu chứng diễn ra chậm hơn. Cơ thể không tạo ra đủ Insulin hay tạo ra không đúng cách. Loại này thường gặp ở người trên 40 tuổi, béo phì và không tập thể dục.

Tiền tiểu đường xảy ra trước khi bị tiểu đường loại 2. Chẩn đoán và điều trị loại này giúp không bị tiểu đường loại 2.

Tiểu đường có thể diễn ra âm thầm không triệu chứng. Phát hiện và điều trị sớm giúp giảm nguy cơ biến chứng.

III/- Những dấu hiệu cảnh báo lên cơn đau tim (heart attack):

- Khó chịu ở ngực. Thường diễn ra trên vài phút hay biến mất rồi bị lại, cảm giác giống như đè ép, nặng ngực hay đau.

- Khó chịu ở nửa trên thân người. Có thể đau hay khó chịu ở một hay hai tay hay ở lưng, cổ, hàm hay vùng bao tử

- Thở gấp.Thường đi kèm với khó chịu ở ngực nhưng cũng có thể xảy ra trước đó

- Các triệu chứng khác. Bao gồm vã mồ hôi lạnh, buồn ói hay đầu óc quay cuồng

Triệu chứng thường gặp nhất ở cả nam lẫn nữ là đau hay khó chịu ở ngực… Nhưng phụ nữ thường có thêm các dấu hiệu khác như thở gấp, buồn ói và đau lưng hay đau hàm  Nếu có dấu hiệu cảnh báo đau tim, nên đi cấp cứu ngay.

IV/-  Những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ (stroke) :

- Đột ngột bị tê hay yếu ở mặt, tay hay chân, đặc biệt ở một bên người

- Đột nhiên bị lẫn lộn, khó nói chuyện hay nói bậy bạ vô nghĩa

- Đột ngột khó nhìn ở một hay hai mắt

- Đột ngột khó đi, chóng mặt, mất thăng bằng hay không phối hợp được

- Đột ngột nhức đầu dữ dội không rõ nguyên nhân.

Đây là hướng dẫn chung. Nếu bạn có nhiều nguy cơ bệnh tật, các xét nghiệm nên làm sớm hơn. Các xét nghiệm phụ trợ như tầm soát tiểu đường hay tăng nhãn áp cũng có thể cần thiết. Nên theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Lịch năm 2014

Ban biên tập gởi đến quí đọc giả quyển lịch 2014 do Tịnh Phan thực hiện

LỊCH ÁO DÀI 2014

Hai ngàn mười bốn lịch xinh

Áo dài tha thướt nữ sinh má hồng.

Mỗi tháng mỗi vẻ trắng trong

Hồn nhiên thanh lịch cho lòng ngẩn ngơ.

NÉT DUYÊN

Nụ cười rạng rỡ nên thơ

Hai vì sao lạc lên bờ mắt em.

Tóc mai xỏa nhẹ vai mềm

Nét xuân rạng rỡ càng thêm duyên ngầm.

BẼN LẼN

Sân trường bẽn lẽn ai thăm

Bàn tay e ấp thì thầm chuyện chi?

Em còn bé lắm biết gì

Ngày đêm lo học sắp thi cử rồi.

HỒN NHIÊN

Tan trường mau vội về thôi

Bon bon xe đạp tinh khôi học trò.

Đẹp thay dáng ngọc ngây thơ

Nụ cười rạng rỡ bến bờ tương lai.

GẶP EM

Ô kìa em lại nhìn ai?

Làm duyên đấy chứ tóc dài như mây

Tình cờ anh ghé sang đây

Mượn em cây bút ghi ngày gặp nhau

HÈ VỀ

Tháng Năm ngày chóng qua mau

Hàng cây phượng vĩ thắm màu thời gian.

Tiếng ve rộn rã hè sang

Sân trường lại vắng bóng nàng nữ sinh!

NÉT YÊU

Một mình dưới ánh bình minh

Thướt tha chiếc áo trắng tinh mỹ miều.

Nhìn em xinh biết bao nhiêu

Cứ luôn giữ nét yêu kiều nên thơ!

HỒN MÂY

Ngước nhìn mây trắng hững hờ

Mây trôi trôi mãi không chờ đợi ai.

Hồn em gởi áng mây bay

Để ai ngây ngất, đêm ngày nhớ mong.

ĐỢI AI

Nghiêng mình có ý ngóng trông

Nét ngài rạng rỡ, nụ hồng điểm môi.

Lòng ai chộn rộn, bồi hồi

Như người chưa gặp, như lời chưa trao.

TRỄ HẸN

Trong lòng đã thấy nao nao

Chồn chân mõi gối mà sao trễ giờ

Ai kia lại quá hững hờ

Để nàng trông đợi, bơ vơ một mình.

DỖI HỜN

Vậy thì nhứt định làm thinh

Không cười, không nói một mình lặng im.

Không thèm xao động con tim

Ngàn lời ngon ngọt không mềm lòng đâu.

NÉT DUYÊN

Cuối cùng rồi cũng gặp nhau

Bao nhiêu hờn giận trước sau giảng hòa.

Nụ cười tươi thắm xí xoa

Như tình đã thắm, như hoa rạng ngời.

LÀM DÂU

Cuối năm chàng đến ngỏ lời

Kết duyên chỉ thắm suốt đời bên nhau.

Hai bên cha mẹ gật đầu

Thôi áo dài trắng, làm dâu nhà người